به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، به اعتقاد کارشناسان تعالی اقتصاد هر کشوری مبتنی بر بهره‌وری بهینه از منابع ملی و برنامه‌ریزی هدفمند در جهت رشد پایدار اقتصادی و ا فزایش اشتغال با هدف تثبیت درآمد و توسعه رفاه اجتماعی در آن کشور است.
بر این اساس، از آنجا که عمده نیاز‌های بودجه‌ای ایران از محل صادرات نفت و گاز تأمین و هزینه می‌شود، لازم است ضمن بررسی مراحل رشد و توسعه بخش‌های مزبور و ارزیابی عملکرد مسئولان و برنامه‌ریزان این بخش طی سال‌های گذشته، راهکارهای مناسبی در جهت رفع موانع پیش‌روی بخش نفت، گاز و محصولات پتروشیمی، به خصوص در صعنت گاز که در دهه‌های آینده عمده نیاز سوختی کشورها را تأمین خواهد کرد، تعریف و اجرایی کنیم.
این گزارش حاکی است، میزان ذخائر گاز جهان حدود 185 تریلیون متر مکعب برآورد شده است که از این میزان ایران با 29 تریلیون و 610 ملیارد مترمکعب و سهمی در حدود 16 درصد از بازار جهانی، جایگاه دومین دارنده منابع گازی جهان را به خود اختصاص داده است، این در حالی است که گفته می‌شود تا سال 2030 میزان تقاضای گاز طبیعی 30 کشور اروپایی از 450 میلیون تن معادل نفت خام در سال 2003 به حدود 700 میلیون تن معادل نفت خام در سال 2030 افزایش خواهد یافت، بنابراین در صورتی که بتوانیم سیاست‌های آتی بخش گازی کشور را صحیح تعریف و اجرایی کنیم به حتم ایران در ماراتن انرژی جهان طی سال‌های آتی به صادر کننده برتر این حوزه بدل خواهد شد، در این راستا به بررسی عملکرد بخش گازی کشور طی 30 سال گذشته پرداخته‌ایم که در ذیل می‌خوانید.

* مقایسه شاخصهای مهم بخش گاز و گازرسانی در سال‌های 57 تا 87

بر اساس آمارهای منتشره از سوی وزارت نفت، میزان مصارف داخلی گاز طبیعی کشور در بخش‌های خانگی، تجاری، صنایع عمده و نیروگاه‌ها در سال 57 معادل صفر بوده است که این حجم با توجه به نیاز روز افزون و توسعه شبکه‌های انتقال و توزیع در سال 87 به حدود 362 میلیون و 400 هزار متر مکعب در روز بالغ شده است.
این گزارش حاکی‌است، ظرفیت نم‌زدایی و پالایش " تجمعی‌ " گاز در سال 57 به میزان 36 میلیون متر مکعب در روز بوده است که اکنون این مقدار بعد از گذشت 30 سال از پیروزی انقلاب در سال 87 به حدود 497 میلیون و 500 هزار متر مکعب در روز رسیده است، بر اساس بررسی‌های صورت گرفته میزان مصرف گاز در نیروگاه‌ها طی سال 57 برابر با صفر اعلام شده است که مقدار آن در سال 87 تا 117 میلیون و 100 هزار متر مکعب در روز افزایش یافته است.
این گزارش حاکی‌ است، بر اساس آمارهای منتشره احداث خطوط انتقال گاز طبیعی " تجمعی " طی سال 57 حدود دو هزار و 900 کیلومتر و مقدار آن در سال 87 حدود 30 هزار و 153 کیلومتر، میزان انشعابات نصب شده " تجمعی " در سال 57 حدود 50 هزار انشعاب و تعداد آن در سال 87 بالغ بر هفت میلیون و یک هزار و 815 انشعاب و میزان شبکه گازرسانی احداث شده " تجمعی " در سال 57 حدود دو هزار و 50 کیلومتر بوده است که این مقدار به واسطه تلاش‌های روز افزون فعالان در این عرصه در سال 87 به حدود 160 هزار و 25 کیلومتر افزایش یافته است.
این گزارش اضافه می‌کند: جمعیتی که تا سال 57 از نعمت گاز برخوردار بوده‌اند حدود 225 هزار نفر اعلام شده بود که تعداد آنها در سال 87 به 55 میلیون و 86 هزار نفر افزایش یافته است بر این اساس می‌توان چنین برآورد کرد که مجموع خانوارهای تحت پوشش گاز طبیعی " تجمعی " تا سال 57 حدود 51 هزار خانوار بوده‌اند که تعداد آنها در سال 87 به حدود 14 میلیون و 397 هزار خانوار افزون و تعداد شهرهای گازرسانی شده در سال 57 حدود پنج شهر بوده که تعداد آنها در سال 87 به 694 شهر و تعداد روستاهای گازرسانی شده در سال 57 فقط یک روستا از توابع استان فارس بوده که تا سال 87 تعداد آنها به هفت هزار و 364 روستا در سراسر کشور بالغ شده است.
بر پایه این گزارش، طی برآوردها و آمارهای منتشره میزان صادرات گاز طبیعی کشور در سال 57 برابر با صفر بوده که این میزان تا پایان سال 87 به حدود 12 میلیون و 900 هزار متر مکعب در روز اعلام شده است، در حالی که بر اساس آمارها تا سال 57 به هیچ میزان گاز طبیعی وارداتی در دستورکار بخش گاز کشور نبوده اما مقدار آن تا پایان سال 87 به حدود 19 میلیون و 300 هزار متر مکعب در روز افزایش یافته است در ضمن سهم گاز طبیعی در سبد مصرف نفت و گاز طی سال 57 حدود 7.5 درصد اعلام شده است که میزان آن در سال 87 تا 62 درصد در نرم جهانی رشد داشته است.
به گزارش فارس رشد روزانه 362 میلیون و 400 هزار متر مکعبی تولید داخلی گاز طبیعی، رشد مصارف این فرآورده در بخش‌های متعدد را نیز در طول 30 سال گذشته شدت داده است تا جایی که ایران علی‌رغم بهر‌ه‌مندی از منابع عظیم گازی به جای صادرات امروزه در زمره یکی از کشورهای وارد کننده گاز قرار دارد.

* جایگاه ایران در صنعت پتروشیمی

بر اساس این گزارش، ایران به عنوان یکی از کشورهای دارنده ذخائر عظیم گازی، می‌تواند ضمن تبدیل گاز استحصال شده به فرآورده‌های با ارزش افزوده بالا از منابع گازی با اتکاء‌ به صنعت پتروشیمی، زنجیره ارزش " تولید " را کامل و بهره‌وری بهینه از منابع را سرلوحه تمام برنامه‌های اجرایی خود در بخش انرژی قرار دهد.
بر اساس سیاست‌های تبیین شده در قالب سند چشم‌انداز 20 ساله، صنعت پتروشیمی ایران باید برنامه‌های عملیاتی خود را به گونه‌ای تبیین و اجرایی کنند که در پایان سال مزبور بتوانند رتبه نخست منطقه در تولید محصولات پتروشیمی از آن خود کنند و البته در این مسیر مسئولان دولتی با توجه به پیشرفت‌های صورت گرفته در این بخش، آینده روشنی را برای صنعت پتروشیمی ایران ترسیم می‌کنند.
در راستای تحقق اهداف ایران مبنی بر تبدیل شدن به بزرگ‌ترین تولیدکننده مواد پتروشیمی در خاورمیانه، صنعت پتروشیمی کشور نیازمند 65 تا 70میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خواهد بود که از این میزان باید حدود 30میلیارد دلار طی برنامه‌های چهارم و پنجم توسعه تأمین و هزینه شود.
بر اساس پیش‌بینی‌های صورت گرفته اگر دولت بتواند 47واحد پتروشیمی را تا پایان برنامه پنجم توسعه " سال 2015 " احداث و در مدار بهره‌برداری قرار دهد قادر خواهد بود 43میلیون تن به ظرفیت سالانه تولید پتروشیمی بیافزاید در صورت حصول موفقیت می‌توان چنین برآورد کرد که با بهره‌برداری از پروژه‌های مزبور ایران قادر خواهد بود حداقل 3.5 درصد از ظرفیت پتروشیمی جهان و 36 درصد از مجموع تولید خاورمیانه را به خود اختصاص دهد.
این گزارش اضافه می‌کند، به جهت تحریم‌های اعمال شده علیه ایران، صنعت پتروشیمی نیز علی‌رغم رشد حداکثری طی سال‌های اخیر با چالش‌ تأمین اعتبار مواجه است که در صورت تداوم این وضعیت و عدم تأمین اعتبار به موقع، چشم‌انداز این صنعت نیز با مشکلات عدیده و جدی مواجه خواهد بود بر این اساس به منظور آشنایی بیشتر با چگونگی رشد آماری این صنعت طی 30 ساله گذشته مباحث ذیل را می‌توانید مطالعه کنید.

* مقایسه شاخص های مهم بخش پتروشیمی در سالهای 1357 و 1387

بر اساس آمارهای اعلام شده از سوی وزارت نفت، میزان تولید محصولات پتروشیمی در سال 57 حدود یک میلیون و 604 هزار و 100 تن بوده است که میزان آن تا پایان سال 87 به سی میلیون و 40 هزار تن افزایش یافته است.
بر اساس این گزارش، میزان فروش داخلی محصولات پتروشیمی در سال 57 حدود 570 هزار تن بوده است که مقدار آن طی سال 87 به هفت میلیون و 566 هزار تن افزایش یافته است.
این گزارش حاکی است، ارزش فروش داخلی محصولات پتروشیمی در سال 57 حدود 110 میلیارد ریال اعلام شده بود که این میزان در سال 87 تا 40 تریلیون و 56 میلیارد ریال رسیده است و این در حالی است که حجم محصولات پتروشیمی صادراتی در سال پایه " 57 " حدود 600 هزار تن و مقدار آن در سال 87 حدود 12 میلیون و 254 هزار تن و ارزش صادرات محصولات مزبور در سال 57 به میزان 46 میلیارد دلار و مقدار آن در سال 87 بالغ بر هفت تریلیون و 846 میلیارد و 300 میلیون دلار برآورد و اعلام شده است.
ادامه دارد....
انتهای پیام/